Nhật Bản mở màn săn vé Olympic 2028: Ngai vàng châu Á và bài toán mang tên áp lực

Fukuoka, một ngày cuối hè, sân vận động trong nhà rực sáng đèn. Trên khán đài, cờ mặt trời đỏ được vẫy lên từng hồi. Đội tuyển bóng chuyền nam Nhật Bản bước ra sân với tư cách đương kim vô địch châu Á, với thứ hạng FIVB cao nhất trong số các đội tuyển thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC), và với một lịch sử mà không một đội bóng nào trong khu vực có thể sánh được. Nhưng đằng sau không khí lễ hội ấy là một cuộc đua khốc liệt, nơi mỗi trận đấu đều được tính bằng số phận tại Los Angeles 2028. Tôi đã theo dõi bóng chuyền châu Á suốt 35 năm qua, và tôi biết rằng sự thống trị trên giấy tờ hiếm khi đi cùng sự nhẹ nhõm trên sân đấu. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á 2026 không chỉ là một danh hiệu. Nó là một vòng loại World Cup, và quan trọng hơn, là điểm khởi đầu cho cuộc đua giành suất dự Thế vận hội Los Angeles 2028. Nhật Bản nằm ở bảng A cùng Bahrain, Oman và Australia. Tất cả các trận đấu sẽ được phát trực tiếp trên nền tảng VBTV. Sự kiện này mang ý nghĩa kép: vừa là giải vô địch châu lục, vừa là cánh cửa dẫn đến kỳ Olympic tiếp theo. Nhìn vào bảng thành tích, người ta dễ dàng kết luận rằng Nhật Bản là ứng viên vô địch không thể tranh cãi. Họ đứng thứ sáu trên bảng xếp hạng FIVB, vị trí cao nhất trong số các đội tuyển AVC. Họ là đội giàu thành tích nhất lịch sử giải đấu với 10 lần vô địch, 4 lần á quân và 4 lần đứng thứ ba. Họ đã có huy chương trong ba kỳ giải gần nhất. Họ là nhà đương kim vô địch. Và họ là đội tuyển AVC duy nhất từng giành huy chương vàng Olympic, tại Munich 2026. Mùa giải này, họ về thứ tư tại Volleyball Nations League (VNL), một kết quả vững chắc cho thấy phong độ ổn định. Nhưng chính sự vượt trội này lại là con dao hai lưỡi. Trong một bảng đấu có sự chênh lệch lớn về đẳng cấp, nguy cơ lớn nhất không phải là thua trận, mà là sự trì trệ. Một đội bóng quá mạnh so với các đối thủ trong bảng đấu có thể đánh mất nhịp độ thi đấu khi bước vào vòng knock-out, nơi mọi sai lầm đều phải trả giá. Tôi đã chứng kiến không ít đội tuyển mạnh bị loại sớm vì thiếu sự cọ xát thực sự ở vòng bảng. Sự kỳ vọng từ khán giả nhà cũng là một áp lực vô hình. Fukuoka sẽ là bức tường thành, nhưng cũng là chiếc lồng kính nơi mọi động tác của các tuyển thủ Nhật Bản đều bị soi xét. Lợi thế sân nhà là có thật, nhưng nó đi kèm với trách nhiệm phải giành chiến thắng. Một trận thua bất ngờ trước Australia hay Bahrain có thể tạo ra một cú sốc tâm lý lớn hơn nhiều so với việc thua ở một giải đấu trung lập. Australia, nhà vô địch năm 2026, luôn là một đối thủ khó chịu với lối chơi thể lực và sự quyết đoán. Bahrain và Oman, dù bị đánh giá thấp hơn, nhưng trong bóng chuyền, một tập thể thi đấu với tinh thần quyết tâm cao có thể tạo ra bất ngờ. Tôi nhớ trận đấu tại giải vô địch châu Á năm 2026, nơi đội tuyển Ấn Độ, bị đánh giá thấp hơn rất nhiều, đã đẩy Nhật Bản vào thế rượt đuổi nghẹt thở. Ở cấp độ này, không có trận đấu nào là dễ dàng. Bài toán thực sự của huấn luyện viên Nhật Bản là làm thế nào để duy trì sự tập trung và nhịp độ thi đấu cao trong khi đối thủ ở vòng bảng không đủ sức thử thách họ. Việc xoay vòng đội hình, cho các cầu thủ dự bị ra sân, và thử nghiệm các phương án chiến thuật mới có thể là chìa khóa. Nhưng việc xoay vòng quá tay cũng có thể phá vỡ sự gắn kết của đội hình chính. Về mặt dữ liệu, tôi muốn nhấn mạnh rằng thành tích lịch sử không đảm bảo cho tương lai. Bóng chuyền châu Á đang thay đổi nhanh chóng. Các đội tuyển như Iran, Hàn Quốc hay Trung Quốc (nếu còn nằm trong khu vực AVC) đều có những bước tiến đáng kể. Nhật Bản cần phải chứng minh rằng họ không chỉ là một đội bóng của quá khứ, mà còn là một thế lực của hiện tại và tương lai. Sự kiện này cũng là một tín hiệu quan trọng cho ngành công nghiệp bóng chuyền châu Á. Việc phát sóng trực tiếp trên VBTV mở rộng phạm vi tiếp cận toàn cầu, tăng cường giá trị thương mại của giải đấu. Một giải đấu thành công với sự góp mặt của những đội tuyển mạnh sẽ thu hút thêm nhà tài trợ và đầu tư, tạo ra một vòng tròn phát triển tích cực cho cả khu vực. Nhưng tôi muốn nhìn xa hơn. Câu hỏi đặt ra là liệu sự thống trị của Nhật Bản có thực sự tốt cho bóng chuyền châu Á hay không. Một giải đấu với một ứng viên vô địch quá rõ ràng có thể làm giảm tính hấp dẫn và sự kịch tính. Sự cạnh tranh khốc liệt mới là thứ tạo nên sức hút cho khán giả. Nếu Nhật Bản cứ mãi đứng trên đỉnh, liệu các đội tuyển khác có đủ động lực để đầu tư và phát triển? Tôi cho rằng đây chính là thời điểm để các đội tuyển như Australia, Bahrain hay Oman thể hiện tham vọng của mình. Họ không cần phải vô địch ngay lập tức, nhưng một màn trình diễn tốt trước Nhật Bản sẽ là một bước tiến lớn cho bóng chuyền của họ. Và đối với Nhật Bản, việc phải đối mặt với những thử thách thực sự sẽ giúp họ chuẩn bị tốt hơn cho những giải đấu lớn hơn ở phía trước. Giải đấu này không chỉ là một cuộc đua giành huy chương. Nó là một cuộc kiểm tra về bản lĩnh, chiều sâu đội hình và khả năng quản lý áp lực của mọi đội tuyển tham dự. Nhật Bản có mọi thứ để vô địch, nhưng bóng chuyền không chơi trên giấy tờ. Nó chơi trên sân đấu, nơi mà một pha bóng lỗi, một quyết định sai lầm của trọng tài, hay một chấn thương bất ngờ có thể thay đổi tất cả. Tôi sẽ theo dõi sát sao từng trận đấu của bảng A. Tôi muốn xem Nhật Bản xử lý áp lực của sự kỳ vọng như thế nào. Tôi muốn xem Australia có thể tạo ra một cú sốc hay không. Và tôi muốn xem liệu sự thống trị của Nhật Bản có tiếp tục được duy trì, hay một chương mới của bóng chuyền châu Á sẽ bắt đầu tại Fukuoka. Câu trả lời sẽ nằm trên sân đấu, và tôi sẽ ở đó để ghi nhận.